Xin chào mọi người, mình là Somi Thanh Huyền.
Có một điều mình nhận ra, khi mình là sinh viên, mình rất thích ra ngoài.
Thích đi chơi.
Thích gặp bạn bè.
Thích những nơi đông người.
Nhưng càng lớn, cảm giác ấy dường như thay đổi.
Một ngày nghỉ lý tưởng không còn là đi thật nhiều nơi.
Mà chỉ đơn giản là ở nhà.
Đọc một cuốn sách.
Nấu một bữa cơm.
Xem một bộ phim.
Nằm xem điện thoại
Dọn dẹp căn phòng.
Hoặc đơn giản là không làm gì cả.
Đúng kiểu:
“Cho mình ở nhà là hạnh phúc rồi.”
Có phải vì Somi già đi?
Hay vì xã hội đang khiến con người ngày càng khép kín hơn?
Somi không biết nữa, Somi chỉ thấy
1. Ở nhà không phải vì lười. Mà vì não bộ cần được nghỉ ngơi.
Nhà tâm lý học đoạt giải Nobel Daniel Kahneman cho rằng não bộ con người luôn phải tiêu tốn năng lượng để đưa ra hàng nghìn quyết định mỗi ngày.
Hôm nay mặc gì.
Ăn gì.
Đi đường nào.
Trả lời tin nhắn ra sao.
Giải quyết công việc thế nào.
Hiện tượng này được gọi là Decision Fatigue (mệt mỏi do phải ra quyết định).
Sau một tuần làm việc, điều Somi cần không phải là thêm kích thích.
Mà là một môi trường ít phải quyết định nhất có thể.
Ở nhà đáp ứng điều đó.
Không cần trang điểm.
Không cần giữ hình ảnh.
Không cần xã giao.
Không cần giải thích với ai.
Chỉ cần được là chính mình.
Điều này không phản ánh sự lười biếng.
Mà phản ánh nhu cầu phục hồi của não bộ.
2. Khi trưởng thành, Somi không còn tìm kiếm sự náo nhiệt. Somi tìm kiếm sự bình yên.
Triết gia Epicurus từng cho rằng:
Hạnh phúc không nằm ở việc sở hữu nhiều hơn, mà ở việc giảm bớt những ham muốn không cần thiết.
Khi còn trẻ, Somi nghĩ niềm vui phải đến từ:
Đi nhiều nơi.
Gặp nhiều người.
Thử thật nhiều trải nghiệm.
Nhưng theo thời gian, Somi nhận ra:
Không phải cuộc gặp nào cũng đáng.
Không phải cuộc vui nào cũng khiến mình hạnh phúc.
Có những buổi tối ngồi ăn cơm với gia đình lại đáng nhớ hơn rất nhiều một bữa tiệc đông người.
Có những cuối tuần ở nhà đọc sách lại khiến tâm trí nhẹ nhõm hơn cả một chuyến đi chỉ để “check-in”.
Có lẽ Somi không thay đổi vì già đi.
Mà vì đã hiểu rõ điều gì thật sự mang lại giá trị cho mình.
3. Tâm lý học giải thích: “Ngôi nhà” là nơi não bộ cảm thấy an toàn.
Theo John Bowlby với Thuyết Gắn bó (Attachment Theory), con người luôn tìm kiếm một “căn cứ an toàn” (secure base) để hồi phục sau những căng thẳng của cuộc sống.
Đối với trẻ nhỏ, đó có thể là cha mẹ.
Đối với người trưởng thành, nơi ấy có thể là chính ngôi nhà của mình.
Ở nhà, chúng ta ít phải phòng vệ.
Ít phải đóng vai.
Ít phải chứng minh giá trị.
Đó là lý do sau một ngày dài, Somi chỉ muốn ở nhà, dù căn nhà ấy không lớn, không sang trọng.
Bởi điều Somi cần không phải là sự xa hoa.
Mà là cảm giác được an toàn.
4. Nhưng cũng có một nghịch lý của xã hội hiện đại.
Chúng ta ở nhà nhiều hơn.
Nhưng chưa chắc cô đơn ít hơn.
Nhà xã hội học Robert D. Putnam trong cuốn Bowling Alone chỉ ra rằng mức độ tham gia các hoạt động cộng đồng đã giảm đáng kể ở nhiều xã hội hiện đại.
Internet giúp chúng ta kết nối với hàng nghìn người.
Nhưng lại khiến nhiều người ít gặp nhau trực tiếp hơn.
Làm việc từ xa.
Mua sắm online.
Học online.
Giải trí online.
Thậm chí yêu và chia tay cũng diễn ra qua màn hình.
Khi mọi nhu cầu đều có thể giải quyết trong một căn phòng, con người dần có ít lý do để bước ra ngoài.
Điều này mang lại sự tiện lợi.
Nhưng cũng khiến nhiều người đánh mất kỹ năng xây dựng các mối quan hệ sâu sắc.
5. Đừng vội cho rằng người thích ở nhà là sống khép kín.
Đây có lẽ là định kiến Somi gặp nhiều nhất.
Có người nói:
“Còn trẻ mà cứ ở nhà thì phí tuổi trẻ.”
“Phải đi nhiều mới biết.”
Theo Somi, điều đó chưa hẳn đúng.
Một người đi nhiều chưa chắc hiểu nhiều.
Một người ở nhà chưa chắc sống ít.
Somi dành thời gian để học ngoại ngữ.
Đọc sách.
Viết lách.
Nghiên cứu.
Chăm sóc gia đình nhỏ.
Nấu ăn.
Những việc ấy không ồn ào.
Nhưng đều là những khoản đầu tư cho cuộc sống.
Ngược lại, cũng có người đi rất nhiều.
Nhưng chỉ để chụp ảnh đăng mạng xã hội.
Khi trải nghiệm trở thành công cụ để chứng minh bản thân, nó có thể mất đi ý nghĩa ban đầu.
Triết gia Blaise Pascal từng viết:
“Mọi bất hạnh của con người bắt nguồn từ việc họ không thể ngồi yên một mình trong căn phòng của mình.”
Có lẽ điều ông muốn nói không phải là hãy ở nhà mãi.
Mà là:
Nếu một người không thể cảm thấy bình yên khi ở một mình, họ cũng rất khó tìm thấy bình yên giữa đám đông.
6. Ở nhà là lựa chọn, không phải thước đo.
Theo Somi, điều quan trọng không phải là Somi thích ở nhà hay thích đi ra ngoài.
Mà là Somi có đang sống đúng với nhu cầu của mình hay không.
Nếu ở nhà vì muốn nghỉ ngơi, học hỏi, chăm sóc bản thân và gia đình, đó là một lựa chọn lành mạnh.
Nhưng nếu ở nhà vì sợ giao tiếp, né tránh mọi thử thách hoặc để mặc bản thân cô lập trong thời gian dài, đó có thể là dấu hiệu cần được quan tâm.
Cuộc sống không phải lúc nào cũng cần náo nhiệt.
Nhưng cũng không nên chỉ gói gọn trong bốn bức tường.
Có những ngày chúng ta cần đi thật xa để mở rộng thế giới.
Và cũng có những ngày chỉ cần trở về nhà để tìm lại chính mình.
Có lẽ, trưởng thành không phải là lúc chúng ta ngừng thích khám phá.
Mà là lúc chúng ta hiểu rằng:
Bình yên không phụ thuộc vào nơi mình đang đứng.
Bình yên phụ thuộc vào trạng thái của chính tâm hồn mình.
Đây là suy nghĩ của Somi, còn mọi người thì sao, để lại bình luận hoặc kết nối với Somi tại đây nhé.